IBS: przyczyny, objawy, leczenie

Czym jest IBS? IBS jest zaliczany do tzw. zespołów funkcjonalnych jelit, co oznacza, że jego objawy wynikają z zaburzeń funkcjonowania jelit, a nie z obecności zmian zapalnych czy strukturalnych. Schorzenie charakteryzuje się zaburzeniami motoryki jelit, nadwrażliwością trzewną i nieprawidłową komunikacją między jelitami a układem nerwowym. Może dotyczyć osób w różnym wieku, jednak najczęściej rozpoznaje się je u dorosłych między 20. a 50. rokiem życia, z przewagą kobiet.

Przyczyny IBSrnPrzyczyny IBS nie są w pełni poznane, ale istnieje kilka czynników, które mogą prowadzić do rozwoju zespołu jelita drażliwego: • Nieprawidłowa motoryka jelit – nadmierne lub zbyt wolne skurcze mięśni jelitowych mogą powodować biegunki lub zaparcia. • Nadwrażliwość trzewna – osoby z IBS odczuwają ból przy normalnym rozciąganiu jelita. • Infekcje przewodu pokarmowego – po przebytej infekcji jelitowej u części pacjentów rozwija się tzw. IBS postinfekcyjny. Zaburzenia mikrobioty jelitowej – nierównowaga bakterii jelitowych może wpływać na funkcjonowanie przewodu pokarmowego. • Czynniki psychologiczne – stres, lęk czy depresja mogą nasilać objawy, ponieważ jelita i mózg są ze sobą połączone poprzez tzw. oś mózg–jelita. Objawy IBSrnNajczęstsze objawy zespołu jelita drażliwego to: • nawracający ból brzucha, często łagodzący się po wypróżnieniu, • wzdęcia i nadmierne gazy,rn• zaparcia lub biegunki, czasem występujące naprzemiennie,rn• uczucie niepełnego wypróżnienia, śluz w stolcu,rn• zmęczenie i osłabienie związane z przewlekłym dyskomfortem.

Objawy mogą różnić się w zależności od podtypu IBS:

• IBS-D – dominują biegunki, stolce luźne i częste wypróżnienia,rn• IBS-C – dominują zaparcia, twarde stolce, rzadkie wypróżnienia,rn• IBS-M – naprzemienne biegunki i zaparcia, mieszany typ objawów.

Objawy mają charakter przewlekły i nawracający, zwykle nasilają się w sytuacjach stresowych lub po spożyciu niektórych produktów pokarmowych. DiagnostykarnRozpoznanie IBS opiera się na kryteriach ROME IV, które uwzględniają częstotliwość i charakter bólu brzucha oraz zaburzenia rytmu wypróżnień. W diagnostyce wyklucza się inne choroby przewodu pokarmowego, takie jak choroba zapalna jelit, celiakia czy nietolerancje pokarmowe. Badania mogą obejmować: • morfologię i podstawowe badania krwi,rn• badania kału,rn• testy na nietolerancje pokarmowe,rn• w razie wątpliwości – kolonoskopię. Warto podkreślić, że IBS nie powoduje zmian w jelicie wykrywanych w badaniach obrazowych ani kolonoskopii – diagnostyka służy głównie wykluczeniu innych chorób.

Leczenie IBSrnLeczenie IBS opiera się na połączeniu zmian stylu życia, diety oraz farmakoterapii, dobranej indywidualnie do objawów i podtypu IBS.

Zmiany w diecie i stylu życiarn• dieta ubogoresztkowa lub niskowęglowodanowa FODMAP w zależności od rodzaju objawów,rn• regularna aktywność fizyczna wspomagająca motorykę jelit,rn• redukcja stresu poprzez techniki relaksacyjne i terapię psychologiczną.

FarmakoterapiarnDobierana jest w zależności od podtypu IBS:
• IBS-D – leki przeciwbiegunkowe, środki przeciwskurczowe, probiotyki,rn• IBS-C – środki przeczyszczające, leki regulujące pasaż jelitowy, probiotyki,rn• IBS-M – leczenie objawowe, indywidualnie dostosowane leki do dominujących dolegliwości.
Więcej informacji o możliwościach uzyskania leków na objawy IBS znajdziesz tutaj: https://dimedic.eu/pl/e-recepta.

Wsparcie psychologicznernStres i zaburzenia emocjonalne mogą nasilać objawy IBS, dlatego coraz częściej stosuje się terapie poznawczo-behawioralne i trening uważności.

PodsumowaniernIBS to przewlekłe schorzenie jelit, które znacząco wpływa na codzienne życie pacjentów, ponieważ jego objawy mogą być bardzo dokuczliwe. Skuteczne leczenie opiera się na kompleksowym podejściu – odpowiedniej diecie, zmianach stylu życia, farmakoterapii dostosowanej do podtypu IBS oraz wsparciu psychologicznym.